عمل لیزیک چشم در شیردهی
لیزیک چشم یکی از محبوبترین، ایمنترین و موثرترین روشهای جراحی در جهان است که برای اصلاح مشکلات انکساری بینایی مانند نزدیکبینی (Myopia)، دوربینی (Hyperopia) و آستیگماتیسم (Astigmatism) کاربرد دارد. جراحی لیزیک با تغییر شکل قرنیه، به نور اجازه میدهد تا دقیقتر روی شبکیه متمرکز شود، بینایی را بهبود بخشد و نیاز به عینک یا لنزهای تماسی را کاهش یا از بین ببرد. اگر شما یک مادر شیرده هستید که به جراحی لیزیک فکر میکنید، ممکن است کنجکاو باشید که آیا در زمان شیردهی می توان لیزیک کرد؟
زنان شیرده معمولا کاندیدادی مناسبی برای عمل لیزیک نیستند؛ زیرا عمل لیزیک چشم در شیردهی و بارداری ممنوع است. در این مقاله قصد داریم راجعبه تاثیر شیردهی بر جراحی لیزیک، مشکل اصلی لیزیک در دوران شیردهی و بارداری و زمان مناسب برای انجام این عمل پس از زایمان صحبت کنیم.
آیا در زمان شیردهی می توان لیزیک کرد؟
لیزیک چشم به یک انتخاب محبوب برای افرادی تبدیل شده است که مایل به کاهش وابستگی به عینک یا لنزهای تماسی هستند. این روش که یکی از روشهای جراحی عیوب انکساری چشم است، کمتهاجمی و سریع است و معمولاً باعث بهبود قابل توجه بینایی در روزها یا هفتههای اول پس از عمل میشود.
با این حال، برای دستیابی به بهترین نتیجه و حفظ سلامت چشم، لیزیک باید در زمان مناسب انجام شود. در حالت کلی دوران شیردهی بهطور معمول زمان ایدهآل برای انجام جراحی لیزیک نیست؛ زیرا تغییرات هورمونی در این دوره میتوانند بر بینایی تأثیر بگذارند. این تغییرات ممکن است باعث تغییر شکل قرنیه و ضخامت و انحنای آن شوند و در بعضی زنان باعث تغییر موقتی بینایی شود. پس از پایان شیردهی، اغلب این تغییرات به حالت طبیعی بازمیگردند.
هورمونهای یک زن پس از بارداری و دوران شیردهی برای بازگشت به سطح طبیعی به زمان نیاز دارند و به همین دلیل ممکن است مدتی طول بکشد تا بینایی تثبیت شود. علاوه بر این، داروهایی که بهعنوان بخشی از عمل لیزیک و مراقبتهای پس از آن استفاده میشوند، مانند قطرههای بیحسکننده، میتوانند به میزان بیسار کم وارد شیر مادر شوند که بسیار کمخطر هستند؛ ولی ممکن است چشمپزشک انجام عمل لیزیک در شیردهی یا بارداری را توصیه نکند.
با این حال، برخی پزشکان معتقدند که در مواردی که تغییرات بینایی مادر بسیار کم باشد، لیزیک در دوران شیردهی ممکن است بدون مشکل انجام شود. اختلاف نظر پزشکان عمدتاً به تفاوت در میزان تغییرات هورمونی فردی و سبک عمل جراحی بازمیگردد. در هر صورت، انجام جراحی پس از پایان شیردهی و تثبیت هورمونها باعث میشود نتیجه بینایی پایدارتر و قابل پیشبینیتر باشد.
مهمترین نگرانی در مورد انجام لیزیک در دوران شیردهی این است که اگر بینایی مادر بعد از شیرگرفتن تغییر کند، ممکن است نیاز به جراحی مجدد باشد. یکی از توصیههای استاندارد برای لیزیک این است که نمره عینک در سال گذشته ثابت بوده باشد؛ بنابراین زنانی که در دوران بارداری یا شیردهی دچار تغییر بینایی میشوند، معمولاً کاندیدای مناسبی برای این جراحی نیستند.
مشکل اصلی عمل لیزیک در دوران بارداری
بارداری فرآیندی پیچیده است که در آن تغییرات هورمونی، متابولیکی و آناتومیکی در بدن زنان رخ میدهد. این تغییرات نهتنها بر سیستمهای کلی بدن تأثیر میگذارند، بلکه تغییرات مختلفی در بخشهای قدامی و خلفی چشم نیز ایجاد میکنند. مهمترین مشکلاتی که باعث میشوند، عمل لیزیک چشم در بارداری گزینه مناسبی نباشد، عبارتاند از:
نوسانات هورمونی و تغییرات موقت در بینایی
تغییرات هورمونی در دوران بارداری در برخی از زنان باعث کاهش قدرت بینایی و بروز مشکلاتب مانند تاری دید و دشواری در تمرکز میشود. بهعنوان مثال، هورمونهای پروژسترون و استروژن بر شکل قرنیه تاثیر میگذارند و منجر به تغییرات موقت بینایی میشوند. این نوسانات هورمونی اندازهگیری دقیق برای جراحی لیزیک را برای چشم پزشک دشوار میکند؛ زیرا در این عمل برای تعیین درمان مناسب به اندازهگیریهای دقیق قرنیه نیاز است.
انجام لیزیک در دوران بارداری به معنای افزایش احتمال اصلاح بیش از حد یا اصلاح کمتر ازحد بینایی است؛ بنابراین بهترین گزینه صبرکردن تا بعد از بارداری است. ممکن است محدودیت در مورد عمل لیزیک چشم در شیردهی نیز وجود داشته باشد اما در صورت شیردهی با صلاحدید پزشک، مجاز به انجام جراحی لیزیک چشم هستید.
با این حال، تحقیقات موجود نشان میدهد که جراحی لیزیک چشم پس از قطع شیردهی از لحاظ نتیجه، برای مادر بهتر است. در دوران بارداری یا شیردهی، بهترین گزینه برای اصلاح بینایی، استفاده از لنزهای اصلاحی مانند عینک یا لنز تماسی است؛ زیرا نتایج لیزیک درصورت انجام در این دوران غیرقابل پیشبینی خواهد بود. انجام عمل لیزیک بعد از بارداری تضمین میکند که هورمونها نسبتا متعادل هستند و نمره چشم واقعی بیمار قابل درمان است.
احتباس مایعات و دشواری در اندازهگیریهای تشخیصی
یکی دیگر از مشکلاتی که باعث میشود چشم پزشکان عمل لیزیک چشم را در دوران بارداری ممنوع اعلام کنند، احتباس مایعات و تورم است. بارداری اغلب منجر به احتباس مایعات و تورم در قسمتهای مختلف بدن، از جمله چشمها میشود. تورم ناشی از احتباس مایعات بهطور موقت انحنای قرنیه را نیز تغییر میدهد و آن را برای جراحی لیزیک نامناسبتر میکند.
در برخی موارد، حتی ممکن است به دلیل تغییرات در تولید اشک، چشمها خشک، تحریکشده یا ناراحتکننده احساس شوند. آزمایشهای قبل از عمل لیزیک شامل اندازهگیری قرنیه، فشار چشم و سلامت کلی چشم است. تغییرات مرتبط با بارداری در چشمها، مانند تورم یا احتباس مایعات، اندازهگیریهای دقیق را برای چشم پزشک دشوار کرده و بر دقت عمل تأثیر میگذارد.
افزایش فشار داخل چشم (IOP)
فشار داخل چشمی (IOP) فشاری است که توسط مایع داخل چشم ایجاد میشود. در واقع این فشار به میزان مایع درون چشم اشاره دارد. بارداری بر فشار داخل چشمی نیز تأثیر میگذارد و در بیشتر مواقع باعث کاهش این فشار میشود؛ اما در موارد نادر ممکن است فشار داخل چشم زنان باردار افزایش یابد که بسیار نادر است. هرچه فشار داخل چشم بیشتر باشد، احتمال آسیب به عصب بینایی بیشتر است. افزایش فشار داخل چشم در دوران بارداری ممکن است انجام ایمن عمل لیزیک یا ارزیابی دقیق سلامت چشمها را دشوارتر کند.
افزایش خطر خشکی چشم
بسیاری از زنان باردار به دلیل تغییرات هورمونی دچار خشکی چشم میشوند. بهطور کلی، بارداری احتمال خشکی چشم را افزایش میدهد و در روند بهبودی پس از جراحی لیزیک نیز اختلال ایجاد میکند. خشکی چشم یک عارضه جانبی شایع لیزیک است و میتواند با بارداری تشدید شود و به طور بالقوه باعث ناراحتی و تأخیر در بهبودی شود. دوران نقاهت و بهبودی پس از عمل اغلب شامل استفاده از قطرههای روانکننده چشم است؛ اما خشکی چشم در دوران بارداری اثرات این درمان را کاهش میدهد.
خطرات داروهای بعد از عمل و نگرانی برای نوزاد
چشم پزشکان پس از عمل لیزیک، معمولاً برای بیماران قطرههای چشمی آنتیبیوتیک و استروئیدی تجویز میشود تا از بروز عفونت جلوگیری کرده و التهاب کاهش یابد. برخی از این داروها ممکن است در دوران بارداری ایمن نباشند و خطرات بالقوهای برای جنین در حال رشد ایجاد کنند. بهعنوان مثال، اغلب به بیماران لیزیک یک آرامبخش ملایم داده میشود تا قبل از جراحی آرام شوند. مصرف این دارو توسط زن باردار وارد جریان خون میشود و احتمال دارد به جنین آسیب برساند.
علاوه بر این، زنانی که باردار هستند نمیتوانند هیچ مسکنی را مصرف کنند و همین امر عمل لیزیک چشم آنها را ناراحتکنندهتر و ناخوشایندتر میکند. بهطور کلی، جراحی لیزیک در دوران بارداری مستقیماً روی جنین یا نوزاد تأثیر نمیگذارد؛ اما استرس جراحی، استفاده از داروهای خاص ممکن است خطرات غیرمستقیمی را ایجاد کند؛ ضمن اینکه ممکن است در بارداری تغییر شکل و ضخامت قرنیه اتفاق بیفتد که پس از زایمان چشم به حالت اول برنگردد. خشکی چشم نیز ممکن است در بارداری رخ دهد و چون در عمل لیزیک هم خشکی چشم ممکن است ایجاد شود، عمل در این دوره، احتمال دارد این خشکی را تشدید کند. بنابراین، همیشه بهتر است که تا بعد از زایمان صبر کنید تا از سلامت مادر و فرزند اطمینان حاصل شود. با این حال همانطور که قبلا هم توضیح دادیم، بعد از زایمان نگرانی زیادی برای جراحی لیزیک وجود ندارد و در صورت تایید پزشک حاذق از جمله دکتر مقدسی، منعی برای عمل در دوران شیردهی وجود ندارد.
قرارگیری در معرض تشعشعات لیزر
جراحی لیزیک از لیزر برای اصلاح قرنیه استفاده میکند. تشعشعات لیزر محدود به قرنیه است و به جریان خون وارد نمیشود؛ بنابراین هیچ خطری مستقیم برای جنین ایجاد نمیکند. با این حال، بیشتر پزشکان توصیه میکنند جراحیهای اختیاری تا پایان بارداری به تعویق بیفتد، عمدتاً به دلیل تغییرات هورمونی و خطرات غیر مستقیم داروها و استرس جراحی است.
چه مدت پس از زایمان می توان عمل لیزیک انجام داد؟
اگر به جراحی لیزیک فکر میکنید؛ اما در حال حاضر باردار هستید یا قصد بارداری دارید، ضروری است که تا زمان مناسب برای این عمل صبر کنید. در ادامه بهترین زمان برای انجام لیزیک پس از زایمان را توضیح دادهایم:
منتظر تثبیت هورمونها پس از زایمان باشید
پس از زایمان، بدن شما با بازگشت به حالت قبل از بارداری، تغییرات مختلفی را تجربه خواهد کرد. این تغییرات شامل بازگشت سطح هورمونها به حالت عادی میشود که بینایی شما را تثبیت میکند. توصیه میشود یک مدت پس از زایمان تا تثبیت هورمونها، برای انجام جراحی لیزیک صبر کنید.
تا زمان پایدارشدن بینایی خود صبر کنید
اگر بینایی شما در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی دچار نوسان شده است، مهم است که تا زمان تثبیت بینایی خود صبر کنید. تنها زمانی که نمره چشم شما پایدار شود و قرنیه شما به شکل طبیعی خود بازگردد، میتوان لیزیک را بهعنوان یک گزینه ایمن و موثر در نظر گرفت.
با یک چشم پزشک مشورت کنید
قبل از اقدام به جراحی لیزیک، مشورت با یک چشم پزشک معتمد مانند دکتر مقدسی چشم پزشک متخصص و باسابقه تهران و اطلاع از تاثیر شیردهی بر جراحی لیزیک بسیار مهم است. دکتر مقدسی، سلامت چشم شما را ارزیابی میکند، هرگونه تغییر مربوط به بارداری و شیردهی را بررسی کرده و بهترین روش عمل را تعیین میکند. ممکن است پزشک برای زنانی که باردار هستند و مشکلات بینایی دارند، از گزینههای جایگزین برای اصلاح موقت بینایی تا زمان آمادگی برای جراحی لیزیک استفاده کند. اگر بینایی در دوران بارداری تغییر کرده باشد، بهروزرسانی عینک طبی ضروری است.
استفاده از عینک طبی یکی از روشهای ایمن و موثر برای اصلاح تغییرات موقت بینایی است. لنزهای تماسی یکی دیگر از راهحلهای موقت و جایگزین عمل لیزیک هستند. با این حال، برخی از زنان ممکن است که در دوران بارداری دچار خشکی چشم یا ناراحتی شوند؛ بنابراین انتخاب مناسبترین نوع لنز برای راحتی چشم اهمیت بالایی دارد. اصلاح سبک زندگی و استفاده از عینکهای مسدودکننده نور آبی در زمان تماشای صفحه نمایشها برای مدت طولانی، حفظ بهداشت مناسب چشم، انجام تمرینات منظم چشم، استفاده از اشک مصنوعی، اطمینان از نور مناسب هنگام مطالعه یا استفاده از صفحات نمایش دیجیتال و معاینات منظم چشم برای کاهش خستگی چشم در دوران بارداری تاثیرگذار هستند.
چند وقت بعد از عمل لیزیک چشم می توان باردار شد؟
اگر اخیراً تحت عمل جراحی لیزیک قرار گرفتهاید و ظرف چند ماه آینده باردار میشوید، ممکن است در مورد چگونگی تأثیر این موضوع بر سلامت چشم و سلامت کلی شما در دوران بارداری سوالات و نگرانیهایی داشته باشید. اگر قصد دارید بچهدار شوید؛ اما باردار نیستید، نکاتی وجود دارد که لازم است پیش از عمل لیزیک پس از بارداری در نظر بگیرید. برخی از پزشکان توصیه میکنند حداقل دو تا شش ماه پس از جراحی لیزیک برای بارداری صبر کنید؛ زیرا برخی از زنان درصورت عدم انتظار کافی پس از لیزیک، دچار پسرفت بینایی شدهاند. بینایی زنان ممکن است پس از بارداری به حالت طبیعی بازگردد؛ اما در این صورت ممکن است برای بازگشت کامل دید خود، دوباره به عمل لیزیک نیاز پیدا کنند. خشکی چشم هم از دیگر عوارض لیزیک چشم و همچنین عوارض دوران بارداری است که ممکن است در صورت انجام عمل در این دوره، تشدید شود. از این رو مشورت با دکتر مقدسی بهترین چشم پزشک تهران توصیه میشود.
جمعبندی
در این مقاله راجعبه انجام عمل لیزیک چشم در شیردهی و بارداری صحبت کردیم و توضیح دادیم که دوره بارداری زمان مناسبی برای جراحی چشم نیست اما اگر در دوران شیردهی تصمیم به عمل دارید، با صلاحدید پزشک، منعی برای عمل نیست. مهمترین موانع لیزیک در بارداری شامل نوسانات هورمونی و تغییرات موقت در بینایی، احتباس مایعات و دشواری در اندازهگیریهای تشخیصی، افزایش فشار داخل چشم (در موارد نادر)، خطر خشکی چشم، خطرات داروهای بعد از عمل و نگرانی برای سلامت نوزاد و قرارگیری در معرض تشعشعات لیزر است. در ادامه اشاره کردیم که بهترین زمان برای انجام لیزیک، بعد از تثبیت سطح هورمونها و بازگشت بینایی به حالت پایدار است و بعد از دو الی شش ماه بعد از لیزیک میتوان برای بارداری اقدام کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره خطرات لیزیک در دوران شیردهی و بارداری توصیه میکنیم حتما به کلینیک دکتر مقدسی از مجربترین چشم پزشکان کشور مراجعه کنید.
سوالات متداول
آیا عمل لیزیک در دوران شیردهی خطراتی برای نوزاد دارد؟
عمل لیزیک مستقیما خطری برای نوزاد ندارد؛ اما برخی داروهای بعد از عمل ممکن است وارد شیر مادر شوند.
چه داروهایی بعد از عمل لیزیک برای مادران شیرده بیخطر هستند؟
قطرههای اشک مصنوعی بیخطر هستند؛ اما داروهای آنتیبیوتیک و استروئیدها ممکن است خطرات غیرمستقیمی ایجاد کنند.
آیا بعد از عمل لیزیک میتوان به شیردهی ادامه داد؟
بله، در بیشتر موارد میتوان شیردهی را ادامه داد، بهشرطی که داروهای تجویزی با تایید پزشک استفاده شوند.
