کاشت لنز داخل چشمی
کاشت لنز داخل چشمی (IOL) تحولی بزرگ در اصلاح بینایی ایجاد کرده است. لنزهای مصنوعی ضمن جایگزینی با عدسی طبیعی چشم، شفافیت دید را برمیگردانند و همچنین میتوانند عیوب انکساری را اصلاح کنند. با پیشرفتهای اخیر در انواع لنزهای داخل چشمی، حالا بیماران میتوانند از بینایی بهتر لذت ببرند و وابستگی خود به عینک یا لنزهای تماسی را کم کنند. اما کاشت لنز داخل چشمی چیست؟ و چگونه انجام میشود؟ در این مقاله از کلینیک دکتر مقدسی به عمل کاشت لنز و مراحل مختلف آن میپردازیم تا شما با این نوع جراحی بیشتر آشنا شوید.
کاشت لنز داخل چشمی چیست؟
لنز داخل چشمی یک عدسی مصنوعی و کوچک است که درون چشم کاشته میشود تا با عدسی طبیعی چشم جایگزین شود. این لنز برای اصلاح عیوب انکساری و برگرداندن شفافیت دید طراحی شده است. یکی از مواردی که لنز داخل چشمی در به کار میرود، ایجاد کدورت در عدسی طبیعی چشم است. در عملهایی مانند جراحی آب مروارید (کاتاراکت)، عدسی کدر چشم از طریق روشی به نام فیکوامولسیفیکیشن خارج میشود. در این روش، پزشک با استفاده از امواج اولتراسوند، عدسی آسیبدیده را خرد میکند و سپس لنز مصنوعی را درون چشم قرار میدهد. لنز جدید، نور را بهطور دقیق روی شبکیه متمرکز میکند تا تصویر واضح و شفاف تشکیل و به شکلی طبیعی با ساختار چشم هماهنگ شود.
لنز داخل چشمی از مواد زیستسازگار ساخته میشود تا بتواند بهطور پایدار و ایمن در چشم باقی بماند. باتوجه به تنوع موجود در انواع IOLها، این لنزها میتوانند روشهایی خاص برای مشکلاتی مانند آستیگماتیسم، نزدیکبینی و پیرچشمی ارائه دهند و به نیازهای گوناگون بینایی پاسخ دهند.
کاشت لنز به چه کسانی توصیه می شود؟
کاشت لنز داخل چشمی برای همه افراد مناسب نیست و انتخاب نوع لنز به عواملی مانند سن، وضعیت عدسی طبیعی، میزان عیب انکساری، سلامت قرنیه و شبکیه و نتایج معاینه چشم بستگی دارد. به همین دلیل، پیش از جراحی باید ارزیابی کامل چشم انجام شود تا مشخص شود کدام روش و چه نوع لنزی برای بیمار مناسبتر است.
کاشت لنز داخل چشمی برای آب مروارید
یکی از شایعترین کاربردهای کاشت لنز داخل چشمی (IOL)، درمان آب مروارید است. در آب مروارید، عدسی طبیعی چشم بهتدریج کدر میشود و میتواند باعث تاری دید، کاهش شفافیت بینایی و اختلال در فعالیتهای روزمره شود.
در این شرایط، عدسی کدرشده طی جراحی خارج میشود و یک لنز مصنوعی داخل چشمی یا IOL جایگزین آن میشود. نوع لنز بر اساس وضعیت چشم و نیازهای بینایی بیمار انتخاب میشود و در برخی افراد میتوان از لنزهای تخصصی مانند لنزهای توریک برای اصلاح آستیگماتیسم نیز استفاده کرد.
بنابراین، اگر کاهش دید بیمار ناشی از آب مروارید باشد، عمل آب مروارید و انتخاب لنز مناسب میتواند با هدف برطرفکردن کدورت عدسی و بهبود کیفیت بینایی انجام شود.
کاشت لنز برای اصلاح عیوب انکساری
در برخی افراد، بهویژه در مواردی که عیب انکساری شدید است یا فرد گزینه مناسبی برای جراحیهای لیزری قرنیه نیست، ممکن است جراحی داخل چشمی بهعنوان یکی از گزینههای اصلاح بینایی مطرح شود.
البته نوع جراحی در این شرایط با جراحی آب مروارید یکسان نیست. در برخی روشها، مانند تعویض عدسی شفاف، عدسی طبیعی چشم خارج و با یک IOL جایگزین میشود. در مقابل، در جراحی لنز فیکیک، عدسی طبیعی چشم حفظ میشود و یک لنز اضافی داخل چشم قرار میگیرد. انتخاب روش مناسب به شرایط فرد و ارزیابی دقیق چشم بستگی دارد.
چه کسانی ممکن است کاندید ICL باشند؟
ICL یا لنز فیکیک داخل چشمی، روشی برای اصلاح برخی عیوب انکساری است که در آن عدسی طبیعی چشم خارج نمیشود. در این روش، لنز داخل چشمی در داخل چشم قرار میگیرد تا قدرت تمرکز نور روی شبکیه اصلاح شود.
این روش ممکن است برای برخی افرادی که نزدیکبینی شدید دارند یا به دلایلی مانند شرایط قرنیه، گزینه مناسبی برای جراحیهای لیزری مانند LASIK نیستند، مورد بررسی قرار گیرد. با این حال، داشتن شماره چشم بالا بهتنهایی به معنی مناسببودن ICL نیست و عواملی مانند پایداری شماره چشم، عمق اتاق قدامی، وضعیت قرنیه، فشار داخل چشم و سلامت سایر ساختارهای چشم نیز باید ارزیابی شوند.
به همین دلیل، نمیتوان صرفاً بر اساس شماره عینک یا سن مشخص کرد که فرد کاندید عمل ICL چشم است یا خیر. تصمیم نهایی پس از معاینه کامل و انجام اندازهگیریهای لازم توسط چشمپزشک گرفته میشود.
به عنوان مثال ممکن است بیمار به علت جوان بودن و همچنین داشتن شرایطی مثل قرنیه نازک، آستیگماتیسم متوسط تا شدید، کاندید مناسبی برای کاشت لنز داخل چشم نباشند و پزشک متخصص توصیه کند عمل کاشت لنز ICL (در این روش، لنز طبیعی چشم باقی میماند و فقط یک لنز اضافه در چشم قرار میگیرد) را انجام دهد.
تفاوت لنز IOL و ICL چیست؟
IOL و ICL هر دو از انواع لنزهای داخل چشمی هستند، اما کاربرد و محل قرارگیری آنها یکسان نیست. در جراحی آب مروارید، عدسی طبیعی و کدر چشم خارج میشود و یک لنز مصنوعی یا IOL جایگزین آن میشود. این لنز میتواند با توجه به شرایط چشم و نیازهای بینایی بیمار، از انواع مختلفی مانند تککانونی یا توریک انتخاب شود.
در مقابل، در روش ICL معمولاً عدسی طبیعی چشم خارج نمیشود. یک لنز فیکیک داخل چشمی در داخل چشم قرار میگیرد تا عیب انکساری، بهویژه نزدیکبینی، اصلاح شود. انتخاب بین این روشها به سن، وضعیت عدسی طبیعی، شماره چشم، شرایط قرنیه و سایر نتایج معاینه بستگی دارد.
بنابراین، عبارت «کاشت لنز داخل چشمی» میتواند به روشهای متفاوتی اشاره داشته باشد و نمیتوان بدون معاینه مشخص کرد کدام نوع لنز برای یک فرد مناسبتر است.
آمادگی قبل از عمل کاشت لنز داخل چشمی
پیش از انجام جراحی کاشت لنز داخل چشمی، دکتر مقدسی مجموعهای از مراحل را برای بررسی دقیق وضعیت بینایی و آمادهکردن بیمار انجام میدهد تا جراحی با بیشترین دقت و کمترین خطر انجام شود. در این مرحله رعایت دقیق دستورالعملهای پزشک اهمیت زیادی دارد؛ چراکه میتواند بر کیفیت دید پس از عمل و بهبودی نقش داشته باشد. در ادامه چند مورد از کارهایی که قبل از کاشت لنز داخل چشمی انجام میشود، آورده شده است.
اندازهگیری چشم
در ابتدا، پزشک اندازه و شکل دقیق چشم را با استفاده از دستگاههای تخصصی بررسی میکند. این اطلاعات به متخصص کمک میکند تا بهترین نوع لنز داخل چشمی را برای بیمار انتخاب کند و پس از جراحی، دید واضح و دقیقی بهدست آورد. پیش از انتخاب نوع لنز، ممکن است برای بررسی دقیق ساختار چشم و اندازهگیریهای موردنیاز، آزمایشهای تشخیصی مانند پنتاکم چشم انجام شود.
تجویز دارو
در صورت نیاز معمولا چند روز قبل از عمل، قطرههای چشمی آنتیبیوتیک و ضدالتهاب توسط پزشک تجویز میشود. این داروها به کاهش خطر عفونت و التهاب کمک خواهند کرد و شرایطی ایمن و بهداشتی برای عمل جراحی فراهم میکنند.
قطع داروهای بیمار
در صورتی که بیمار داروی خاصی استفاده میکند، لازم است به پزشک اعلام کند تا اگر ضرورت باشد، مصرف آن قطع شود.
استفاده نکردن از لنزهای تماسی
اگر بیمار از لنزهای تماسی نرم یا سخت استفاده میکند، باید چند روز تا یک هفته قبل از عمل، استفاده از آن را متوقف کند؛ چراکه لنزهای تماسی ممکن است بهطور موقت باعث تغییر شکل قرنیه شوند؛ در نتیجه دقت اندازهگیریها برای انتخاب لنز داخل چشمی کاهش پیدا کند.
بررسی وضعیت بدن
جهت بررسی وضعیت بدن، ممکن است پزشک یک سری آزمایشات لازم را درخواست کند که بیمار آنها را انجام دهد.
مراحل کاشت لنز داخل چشمی چگونه انجام می شود؟
مراحل جراحی به نوع لنز و علت انجام آن بستگی دارد. در جراحی آب مروارید، عدسی طبیعی و کدر چشم خارج میشود و IOL جایگزین آن میشود؛ اما در جراحی ICL، عدسی طبیعی باقی میماند و لنز فیکیک در داخل چشم قرار میگیرد. بنابراین، روند دقیق جراحی باید بر اساس نوع لنز انتخابشده توضیح داده شود.
بیحسی و آرامکردن بیمار
در عملهای داخل چشمی، پزشک بیمار را به خواب مصنوعی و بیهوشی خفیف میبرد تا در طول عمل، چیزی احساس نکند.
برش و دسترسی به عدسی طبیعی چشم
پس از بیحسی، جراح برشی بسیار کوچک روی قرنیه ایجاد میکند تا به عدسی طبیعی چشم دسترسی پیدا کند. معمولا این برش آنقدر ظریف است که به بخیه نیاز ندارد و خودبهخود ترمیم میشود.
خارج کردن عدسی طبیعی چشم
در مرحله سوم، عدسی کدر یا دچار آب مروارید، با استفاده از دستگاههای مخصوص، به قطعات کوچکتر خرد میشود. سپس این قطعات بهصورت مرحلهبهمرحله از داخل چشم خارج میشوند تا فضا برای لنز جدید آماده شود.
کاشت لنز مصنوعی (IOL)
در این مرحله، لنز مصنوعی انتخابشده با دقت از طریق همان برش کوچک وارد چشم میشود و در محل دقیق عدسی طبیعی قرار میگیرد. در اکثر موارد لنز بهصورت خودکار در موقعیت درست ثابت میشود.
پایان جراحی و ترمیم طبیعی چشم
پس از قرار گرفتن لنز در جای خود، پزشک وضعیت را بررسی میکند. در آخر جراحی باید لنز کاملا در مرکز چشم و در وضعیت مناسب باشد. پزشک پس از بررسی و تایید نهایی، اجازه میدهد برش ایجادشده بدون نیاز به بخیه بهصورت طبیعی بهبود پیدا کند.
مراقبت های بعد از عمل کاشت لنز داخل چشمی
رعایت مراقبتهای بعد از کاشت لنز داخل چشمی به کاهش احتمال عوارض و طیشدن مناسب دوره بهبودی کمک میکند. دستورهای جراح در مورد قطرهها، زمان معاینه و محدودیت فعالیتها برای هر بیمار ممکن است متفاوت باشد و باید در اولویت قرار گیرد.
استفاده منظم از قطره های تجویزی
پس از جراحی، ممکن است قطرههای آنتیبیوتیک، ضدالتهاب یا اشک مصنوعی برای بیمار تجویز شود. نوع قطره، تعداد دفعات مصرف و مدت استفاده باید دقیقاً مطابق نسخه پزشک باشد و نباید بدون مشورت با جراح تغییر کند یا قطع شود.
جلوگیری از تماس و فشار به چشم
در روزهای ابتدایی، چشم را نمالید و از واردشدن فشار یا ضربه به آن جلوگیری کنید. هنگام خواب نیز در صورت توصیه پزشک میتوان از محافظ چشم استفاده کرد تا تماس ناخواسته دست یا بالش با چشم کاهش پیدا کند.
محدودیت فعالیت های بدنی
بازگشت به فعالیتهای روزمره و ورزشی باید بر اساس روند بهبودی و نظر جراح انجام شود. تا زمان دریافت اجازه پزشک، از فعالیتهای شدید یا فعالیتهایی که احتمال ضربه به چشم را افزایش میدهند، خودداری کنید.
محافظت از چشم در برابر نور و آلودگی
استفاده از عینک آفتابی در محیطهای پرنور میتواند به کاهش ناراحتی ناشی از حساسیت به نور کمک کند. همچنین در روزهای ابتدایی بهتر است از قرارگرفتن در محیطهای بسیار آلوده یا پر از گردوغبار خودداری شود.
مراجعه برای معاینه بعد از عمل
معاینههای بعد از جراحی برای بررسی روند بهبودی، وضعیت لنز و فشار داخل چشم اهمیت دارد. زمان مراجعه توسط جراح مشخص میشود و حتی در صورت بهبود سریع دید، نباید ویزیتهای تعیینشده را خودسرانه حذف کرد.
وجود علائم طبیعی پس از عمل
در روزهای اول، بروز علائمی مانند تاری دید، احساس وجود جسم خارجی در چشم، خارش یا سوزش خفیف طبیعی است. معمولا این نشانهها موقتی هستند و پس از چند روز کم میشوند. در روزهای ابتدایی جراحی ممکن است نورها کمی درخشانتر از حالت عادی دیده شوند یا دید در شب کمی دشوار باشد.
ویزیت پزشک
ویزیتهای منظم بعد از جراحی برای بررسی روند بهبودی و اطمینان از سازگاری چشمها با لنزهای داخل چشمی ضروری است. در این ویزیتها، دکتر مقدسی احتمال بروز عوارض را بررسی و در صورت نیاز برنامه درمانی را برای شما تنظیم میکند.
مراقبت از لنز داخل چشمی
لنزهای داخل چشمی برخلاف لنزهای تماسی یا روی چشمی به تمیز کردن و ضدعفونی روزانه نیاز ندارند و بهصورت دائمی در چشم باقی خواهند ماند. این لنزها از موادی با سازگاری زیستی بالا ساخته میشوند و بدون ایجاد التهاب یا حساسیت در چشم قرار میگیرند. اما برای مراقبت از لنز داخلی چشمی موارد زیر را در نظر داشته باشید.
مراقبتهای دارویی
پزشک برای جلوگیری از عفونت و التهاب، قطرههای آنتیبیوتیک و ضدالتهاب تجویز میکند. استفاده منظم از این قطرهها طبق دستور پزشک، نقش مهمی در بهبود سریعتر و جلوگیری از عوارض احتمالی دارد. همچنین دکتر مقدسی ممکن است قطرههای مرطوبکننده برای کاهش خشکی چشم توصیه کند.
اقدامهای احتیاطی
شما باید حداقل چند هفته پس از عمل، از انجام فعالیتهایی که ممکن است به چشم فشار بیاورد، مانند بلند کردن اجسام سنگین یا ورزشهای شدید، خودداری کنید. همچنین استفاده از عینک آفتابی برای محافظت از چشمها در برابر گردوغبار، باد و نور شدید توصیه میشود.
هزینه کاشت لنز داخل چشمی در کلینیک دکتر مقدسی
چندین عامل بر هزینه عمل کاشت لنز نقش دارند. این عوامل شامل نوع لنز انتخابی، تکنولوژی و جنس مواد استفاده شده، تخصص جراح و موقعیت جغرافیایی جراحی هستند که در زیر به بررسی دقیقتر آنها پرداختهایم:
- نوع لنز انتخابی: نوع لنزی که انتخاب میکنید یکی از مهمترین عوامل تعیینکننده قیمت است. معمولا لنزهای چندکانونی، توریک بهدلیل تکنولوژی پیشرفته و مزایایی که دارند، گرانتر از لنزهای تککانونی استاندارد هستند.
- تکنولوژی و جنس مواد استفاده شده: لنزهای داخل چشمی از مواد مختلفی مانند آکریلیک، سیلیکون و هیدروژل ساخته میشوند. استفاده مواد پیشرفتهای که ویژگیهای اضافی مانند محافظت در برابر اشعه UV، دوام بیشتر و انکسار بهتر نور دارند، میتوانند هزینه لنز را افزایش دهند.
- تخصص جراح: پزشکانی که تجربه و مهارت بیشتری در انجام جراحی آب مروارید یا کاشت لنز دارند، هزینه بیشتری دریافت میکنند. شهرت جراح و پیچیدگی عمل جراحی هم میتواند بر هزینه نهایی تاثیر بگذارد.
- آزمایشها و اقدامات اضافی: برخی بیماران ممکن است به آزمایشهای تشخیصی اضافی مانند توپولوژی قرنیه یا اندازهگیری ابعاد چشم نیاز داشته باشند تا لنز مناسب انتخاب شود. این هزینههای اضافی میتوانند بر هزینه نهایی جراحی اضافه کند.
در نهایت هزینه عمل کاشت لنز باتوجه به محل انجام آن متفاوت است.برای بررسی شرایط چشم و انتخاب نوع مناسب لنز، میتوانید با دکتر علیرضا مقدسی، متخصص چشم مشورت کنید تا خیال شما بابت درصد موفقیت و کاهش خطرات و عوارض احتمالی، راحت باشد. کلینیک دکتر مقدسی با بهترین متخصصین و پیشرفتهترین امکانات، آمادگی کاشت لنز داخل چشمی را برای شما دارد. کافی است از طریق پلهای ارتباطی درج شده در سایت، با کلینیک تماس بگیرید.
بعد از کاشت لنز داخل چشمی چه حسی خواهم داشت؟
احساس چشم بعد از کاشت لنز به نوع جراحی، وضعیت اولیه چشم و روند بهبودی فرد بستگی دارد. در روزهای ابتدایی ممکن است تاری دید، حساسیت به نور، احساس جسم خارجی، سوزش یا ناراحتی خفیف ایجاد شود. این علائم معمولاً در روند بهبودی کاهش پیدا میکنند، اما شدت و مدت آنها در همه افراد یکسان نیست.
کیفیت دید نیز ممکن است بلافاصله پس از عمل کاملاً پایدار نباشد و بهتدریج بهتر شود. اگر درد شدید، کاهش ناگهانی بینایی، قرمزی قابلتوجه یا هرگونه تغییر نگرانکننده در وضعیت چشم ایجاد شد، باید در اسرع وقت با چشمپزشک تماس بگیرید.
جمعبندی
کاشت لنز داخل چشمی روش پیشرفتهای برای برگرداندن شفافیت دید و اصلاح عیوب انکساری است. این جراحی برای بیماران مبتلا به آب مروارید، مشکلات شدید بینایی یا افرادیکه گزینه مناسبی برای لیزیک نیستند، توصیه میشود. پیش از عمل، آمادهکردن دقیق چشم و رعایت دستورالعملهای پزشک ضروری است. عمل کاشت لنز داخلی چشمی شامل بیحسی، برش قرنیه، خارج کردن عدسی طبیعی و کاشت لنز مصنوعی است. پس از آن مراقبتهای دارویی و پرهیز از فعالیتهای سنگین اهمیت دارد. عوامل متعددی مانند نوع لنز، تخصص جراح و آزمایشهای اضافی بر هزینه عمل تاثیر میگذارند.
سوالات متداول درباره کاشت لنز داخل چشمی
1-کاشت لنز داخل چشمی چه تفاوتی با لیزیک دارد؟
در کاشت لنز، ساختار چشم مانند قرنیه و سایر بافتها بدون تغییر باقی میماند؛ اما در لیزیک تغییراتی در بافت چشم ایجاد میشود.
2-آیا کسی که عمل لیزیک انجام داده میتواند کاشت لنز داخل چشمی انجام دهد؟
خوشبختانه در اغلب موارد امکان انجام کاشت لنز داخل چشمی پس از لیزیک وجود دارد؛ در صورت انجام معاینه و بررسیهای لازم، ممکن است پزشک پس از عمل، استفاده از عینک را توصیه کند. برای استفاده از لنز پس از جراحی لیزیک، حتما با دکتر مقدسی مشورت کنید.
3-آیا کسی که عمل لنز داخل چشمی انجام داده میتواند عمل بینی انجام دهد؟
بله؛ شخصی که کاشت لنز داخل چشمی انجام داده است، میتواند بدون نگرانی عمل بینی هم انجام دهد.
4-قبل از عمل کاشت لنز داخل چشمی چه آمادگیهایی لازم است؟
قبل از عمل کاشت لنز داخل چشمی، اندازه و شکل چشم توسط پزشک بررسی میشود تا لنز مناسب انتخاب شود. بیمار باید داروهای تجویز شده را مصرف کند و در صورت لزوم برخی داروها یا لنزهای تماسی را قبل از عمل کنار بگذارد. همچنین حفظ سلامت عمومی و تغذیه مناسب هم بسیار مهم است.
5-عمل کاشت لنز داخل چشمی چگونه انجام میشود؟
کاشت لنز بهصورت یک جراحی سرپایی انجام میشود و نیازی به بستری شدن قبل یا بعد از عمل ندارد. پس از بیحسی که به شکل بیهوشی موضعی است، پزشک با ایجاد برشی کوچک در کنار قرنیه، لنز داخل چشمی را در بخش قدامی چشم، جلوی عنبیه و عدسی طبیعی قرار میدهد.
6-تاری دید بعد از عمل لنز داخل چشمی طبیعی است؟
تاری دید یکی دیگر از عوارض ممکن پس از کاشت لنز داخل چشمی است. تاری دید طی معاینات بعد از عمل بررسی خواهد شد و معمولا تا یک ماه پس از عمل، برطرف میشود. در صورتی که بیمار دچار تاری دید ناگهانی شود، لازم است حتما اطلاع دهد تا مشکل بررسی شود.
7-بعد از عمل کاشت لنز داخل چشمی دید کامل ندارم، علت چیست؟
بعد از عمل کاشت لنز داخل چشمی، احتمالا دید کامل به دلیل تورم، التهاب، سازگاری چشم با لنز جدید یا قرارگیری جزئی نامناسب لنز بهصورت موقت کم شود. لازم به ذکر است که تکمیل دید تا یک ماه پس از عمل زمان میبرد.
اگر تاری دید بیش از این زمان ادامه پیدا کند، باید به چشمپزشک مراجعه کنید.
8-دید در شب بعد از کاشت لنز داخل چشمی چگونه است؟
به احتمال زیاد دید در شب بعد از کاشت لنز داخل چشمی کمی تار یا با تابش نورهای خیرهکننده همراه باشد. البته این مشکل موقت است و با تطبیق چشم با لنز بهتر میشود.
9-ایمپلنتهای IOL (لنز داخل چشمی) چقدر دوام دارند؟
لنزهای داخل چشمی بهگونهای طراحی شدهاند که دائمی باشند و با گذشت زمان خراب نمیشوند؛ بنابراین یک روش مادامالعمر برای اصلاح بینایی فراهم میکنند.
10-مراقبتهای بعد از کاشت لنز داخل چشمی شامل چه مواردی است؟
مراقبتهای بعد از کاشت لنز داخل چشمی شامل استفاده منظم قطرههای آنتیبیوتیک و ضدالتهاب، جلوگیری از فشار یا ضربه به چشم، دوری از ورزشهای شدید و بلند کردن اجسام سنگین، محافظت از چشم با عینک آفتابی و مراجعه منظم به چشمپزشک برای بررسی روند بهبودی است.
11-هزینه کاشت لنز داخل چشمی چقدر است؟
هزینه جراحی کاشت لنز داخل چشمی به عوامل مختلفی از جمله نوع لنز، تخصص جراح، محل زندگی و … بستگی دارد.






