مراقبت های بعد از جراحی شبکیه
شبکیه لایه نازکی است که داخل چشم را میپوشاند و نور را حس میکند. اگر شبکیه از دیواره چشم جدا شود، پزشک ممکن است جراحی شبکیه را توصیه کند. رعایت مراقبت های بعد از جراحی شبکیه برای حداکثرسازی موفقیت این جراحی و حداقلسازی عوارض آن ضروری است. در ادامه این مطلب، بهصورت مفصل به این موضوع مهم میپردازیم تا به شما کمک کنیم دوره بهبودی کوتاهمدت و بدون دردسری داشته باشید.
مراقبت های اولیه بلافاصله بعد از جراحی شبکیه
یکی از اولین مراقبت های بعد از جراحی شبکیه، دستنزدن به پانسمان و محافظ چشم تا صبح است. در صبح، پانسمان و محافظ چشم را بردارید و از قطرههای چشمی طبق دستور پزشک خود استفاده کنید. اگر مخاط و ترشحات خونی را روی پانسمان میبینید، نگران نشوید. لازم نیست محافظ چشم را دوباره روی چشم خود قرار دهید؛ ولی ما به شما توصیه میکنیم که از آن به مدت چند روز استفاده کنید. دیگر مراقبتهای اولیه بلافاصله پس از این جراحی عبارتاند از:
- فعالیتهای خود را به حداقل برسانید. شما میتوانید راه بروید، کتاب بخوانید و تلویزیون تماشا کنید؛ ولی حتما سر خود را در وضعیت توصیهشده توسط پزشک نگه دارید
- میتوانید همانند روزهای عادی غذا بخورید؛ ولی ابتدا با غذاها و نوشیدنیهای سبک شروع کنید
- از پریدن، دویدن و انجام فعالیتهای سنگین تا زمانی که جراح به شما اجازه دهد، خودداری کنید
- از مالیدن چشم عملشده یا واردکردن فشار به آن خودداری کنید
- تا جایی که میتوانید، به مدت 48 ساعت پس از جراحی استراحت کنید. بهترین کار این است که با چشمان بسته، در تختخواب دراز بکشید یا روی صندلی بنشینید
- خوشبختانه، به لطف تکنیکهای جراحی مدرن، خطر عفونت چشم در مقایسه با گذشته بسیار کمتر شده است؛ ولی اگر رخ دهد، میتواند منجر به کاهش بینایی یا حتی نابینایی شود؛ بنابراین، بهویژه پیش از دستزدن به اطراف چشم، حتما دستهای خود را با آب و صابون بشویید
- اگر درد چشمتان با داروهای مسکن کاهش نمییابد، تغییرات ناگهانی مانند تاری دید را تجربه میکنید، حالت تهوع دارید یا چشمتان آسیب دیده است، با جراح خود تماس بگیرید
پیش از اینکه پس از جراحی شبکیه به خانه بازگردید، جراحتان بهصورت شفاهی یا کتبی درباره مراقبتهای اولیه بهصورت کامل توضیح خواهد داد. نکته بسیار مهمی که باید به خاطر داشته باشید این است که اطلاعات این مطلب نباید جایگزین توضیحات جراح شما شوند.
داروها، قطره ها و مراقبت دارویی پس از جراحی شبکیه
پس از جراحی شبکیه، استفاده از قطرههای چشمی تجویزشده طبق دستور پزشک ضروری است. اگر از قطرههای چشمی دیگری مانند قطرههای گلوکوم استفاده میکردید، استفاده از آنها را نیز پس از جراحی شروع کنید؛ ولی اگر جراح از شما خواسته است استفاده از آنها را متوقف کنید، لطفا توصیه ما را نادیده بگیرید.
پس از جراحی شبکیه، استفاده از داروهای مسکن اغلب ضروری نیست. استامینوفن یا ایبوپروفن معمولا برای برطرفکردن ناراحتی پس از جراحی کافی هستند؛ ولی اگر بیماری کبدی، کلیوی یا سابقه زخم معده دارید، لطفا پیش از مصرف این داروها با پزشک خود مشورت کنید.
مصرف داروهای دیگر خود را نیز بلافاصله پس از جراحی شروع کنید. حتی اگر داروهای رقیقکننده خون مانند وارفارین، کومادین، آسپرین، پلاویکس یا تیکلید را مصرف میکنید، مصرف آنها پس از جراحی منعی ندارد. همچنین زمانی که به رژیم غذایی عادی خود بازگشتید، میتوانید داروهای دیابت خود را نیز مصرف کنید. اگر هر گونه سؤالی در این باره دارید، آنها را از جراح، پزشک خانواده یا پزشک دیابت خود بپرسید.
نحوه خوابیدن و پوزیشن سر بعد از جراحی شبکیه
پس از برخی از انواع جراحی شبکیه، جراحیهایی که در آنها یک حباب گاز در چشم قرار داده میشود، باید سر خود را در وضعیت روبهپایین یا به پهلو نگه دارید و روی شکم خود بخوابید. این وضعیت باعث میشود که حباب گاز در موقعیت صحیح خود قرار گیرد و شبکیه را در جای خود نگه دارد تا بهدرستی بهبود یابد. در صورت استراحت طولانی در حالتی که سر همسطح با بدن قرار دارد، توزیع فشار را در کره چشم برهم میزند. این اختلال تدریجی، ریسک ابتلا به عوارض ثانویه مانند آب مروارید و آب سیاه را افزایش میدهد.
این وضعیت را تا زمانی که پزشکتان به شما توصیه کرده است، حفظ کنید. با گذشت زمان، چشم شما با مایع خود پر و حباب گاز ناپدید میشود؛ ولی اگر سر خود را در وضعیت توصیهشده نگه ندارید، جراحی شبکیه ممکن است با شکست روبهرو شود؛ زیرا خوابیدن در وضعیت نادرست به بخشهای دیگر چشم فشار وارد میکند و در نتیجه، میتواند منجر به مشکلات چشمی دیگر شود.
خوابیدن به صورت پس از جراحی شبکیه
زمانی که میخواهید بخوابید، روی شکم خود دراز بکشید و صورت خود را روی بالشی بگذارید. البته چشم عملشده نباید روی بالش قرار بگیرد. این امر به کاهش درد کمک میکند و اجازه نمیدهد به چشم عملشده فشار وارد شود.
فعالیت های روزانه بعد از جراحی شبکیه
در این بخش از مراقبت های بعد از جراحی شبکیه، درباره نحوه انجام فعالیتهای روزانه بعد از این جراحی توضیح میدهیم.
نماز خواندن
پس از جراحی، میتوانید نماز بخوانید؛ ولی نباید وضو بگیرید؛ زیرا یکی از مهمترین مراقبت های بعد از جراحی شبکیه، خیسنکردن چشم به مدت 72 ساعت است؛ بنابراین، از سنگ برای تیمم استفاده کنید. همچنین در هنگام رکوعکردن یا سجدهکردن، کمر خود را خم نکنید و مهر را روی پیشانی خود قرار دهید.
رعایت رژیم غذایی
مهمترین نکات مرتبط با رژیم غذایی که باید پس از جراحی شبکیه رعایت کنید، عبارتاند:
- به مدت 24 ساعت پس از جراحی، غذاهای سبک بخورید
- حالت تهوع و استفراغ میتوانند روی چشم تأثیر بگذارند؛ بنابراین، از خوردن غذاهایی که میتوانند این علائم را ایجاد کنند، خودداری کنید
- از نوشیدن الکل به مدت 24 پس از جراحی شبکیه خودداری کنید
- پس از 24 ساعت پس از جراحی، میتوانید همانند روزهای عادی غذا بخورید
- داروهای مسکن قوی مانند پانادین را با معده خالی مصرف نکنید؛ زیرا این امر معمولا منجر به حالت تهوع و استفراغ میشود
استفاده از لوازم آرایش
حمام بعد از عمل شبکیه
جمعبندی
رعایت مراقبت های بعد از جراحی شبکیه برای دستیابی به بهترین نتایج ممکن ضروری است؛ بنابراین، این مطلب را دوباره یک روز قبل از جراحی مطالعه کنید. البته دستورات جراح خود را در اولویت قرار دهید و اگر سؤالی دارید، حتما از او بپرسید.
مراجعه به چشمپزشک باتجربه و حاذق در زمینه انواع جراحیهای چشم، مانند جراحی شبکیه یا عمل فمتو اسمایل بسیار مهم است، زیرا تاثیر مستقیمدر نتیجه عمل و روند بهبودی دارد؛ با مراجعه به کلینیک دکتر علیرضا مقدسی و تحت درمان قرار گرفتن توسط ایشان، از سرعت روند بهبودی و موفقیتآمیز بودن عمل مطمئن خواهید بود. دکتر مقدسی با تکیه بر سالها دانش و تجربه خود، انواع مشکلات و بیماریهای چشمی را بهدرستی تشخیص داده و آنها را با مدرنترین روشها درمان خواهد کرد.
سؤالات متداول
بعد از جراحی شبکیه کی می توانم چشم خود را بشویم؟
24 ساعت پس از جراحی شبکیه، میتوانید چشم خود را بشویید. هنگام شستوشوی چشم، چشم خود را بسته نگه دارید و از آب جوشیده ولرم استفاده کنید. همچنین به چشم عملشده خود فشار نیاورید و آن را نمالید.
آیا باید همیشه سرم را پایین نگه دارم؟ تا چند روز یا هفته؟
پس از برخی از انواع جراحی شبکیه، جراحیهایی که در آنها یک حباب گاز در چشم قرار داده میشود، باید سر خود را به مدت چند روز تا چند هفته در وضعیت روبهپایین نگه دارید. برای کسب اطلاعات دقیقتر در این باره، لطفا به مطب دکتر باتجربهای مانند دکتر علیرضا مقدسی مراجعه کنید.
از کی پس از جراحی شبکیه چشم می توانم فعالیت روزمره مانند کار با موبایل یا کامپیوتر را شروع کنم؟
شما میتوانید فعالیتهای روزمره مانند کار با موبایل یا کامپیوتر را بلافاصله پس از جراحی شبکیه چشم شروع کنید؛ ولی بسیاری از جراحان به بیماران توصیه میکنند که به مدت 24 ساعت پس از جراحی استراحت کنند و این فعالیتها را به حداقل برسانند.
چه زمانی بعد از عمل شبکیه چشم می توانم رانندگی کنم؟
در صورت تزریق داروهای بیهوشی یا آرامبخش در جراحی شبکیه، رانندگی به مدت حداقل 24 ساعت پس از جراحی توصیه نمیشود. اگر بینایی شما کاهش نیافته است، میتوانید 48 ساعت پس از جراحی رانندگی کنید؛ ولی اگر بینایی شما کاهش یافته است، رانندگی نکنید و این موضوع را به جراح خود اطلاع دهید. همچنین اگر یک حباب گاز در چشم شما وجود دارد، تا زمان ناپدیدشدن آن نباید رانندگی کنید.
چطور از چشم در برابر نور خورشید یا گرد و غبار محافظت کنم؟
برای محافظت از چشم عملشده در برابر نور خورشید، بهویژه در طول چند هفته اول پس از جراحی، یک عینکآفتابی استاندارد روی چشمهای خود قرار دهید. همچنین از رفتن به محیطهای پر از گردوغبار، باد یا سایر مواد تحریککننده چشم، مانند اتاقهای پر از دود خودداری کنید. اگر مجبور هستید به چنین محیطهایی بروید، محافظ چشم میتواند به شما کمک کند.
آیا ممکن است شبکیه دوباره جدا شود؟ چگونه آن را پیشگیری کنم؟
بله. شبکیه ممکن است دوباره از دیواره چشم جدا شود. تکنیک جراحی، وضعیت چشم و ویژگیهای چشمی بهصورت قابلتوجهی روی خطر جداشدگی شبکیه تأثیر میگذارند. با رعایت مراقبت های بعد از جراحی شبکیه مانند استفاده از محافظ چشم و مراجعه به مطب جراح خود در زمانهای تعیینشده، میتوانید از آن پیشگیری کنید.
چه مدت زمان طول می کشد تا بینایی بهبود یابد؟
تاری دید بلافاصله پس از جراحی شبکیه طبیعی است؛ بنابراین، نگران نشوید. پس از این جراحی، معمولا چند هفته طول میکشد تا بینایی بهبود یابد؛ ولی اگر چشم شما بیماریهایی مانند قوز قرنیه دارد، بینایی ممکن است بهبود نیابد. در این صورت، پزشک ممکن است به شما توصیه کند درمان قوز قرنیه را شروع کنید.
