تفاوت لازک، لیزیک، فمتواسمایل و PRK؛ کدام روش برای شما مناسبتر است؟
اگر از استفاده از عینک و لنز تماسی خسته شدهاید و به دنبال جراحی اصلاح بینایی هستید، به احتمال زیاد میخواهید تفاوت لازک، PRK، فمتولیزیک و فمتواسمایل را بدانید. این چهار روش شبیه به هم به نظر میرسند، اما در نحوه انجام جراحی، سرعت بهبودی، عوارض و کاندیدای مناسب تفاوتهای مهمی دارند. در ادامه این مطلب، این تفاوتها را بررسی میکنیم.

تفاوت لازک، PRK، فمتولیزیک و فمتواسمایل در یک نگاه
همه جراحیهای لیزری چشم یک هدف یکسان دارند: تغییر شکل قرنیه برای کاهش یا حذف وابستگی به عینک و لنز تماسی. منظور از فمتولیزیک، همان روش لیزیک است که در آن فلپ قرنیه با لیزر فمتوسکند (بدون تیغ جراحی) ایجاد میشود. تفاوتهای این چهار روش را در جدول زیر میبینید:
| معیار | لازک | PRK | فمتولیزیک | فمتواسمایل |
|---|---|---|---|---|
| مناسب برای | افراد با قرنیه نازک یا سبک زندگی فعال | افراد با قرنیه نازک یا خشکی چشم و افراد فعال | افراد با دید پایدار و قرنیه ضخیم، عیوب انکساری متوسط | افراد فعال یا مستعد خشکی چشم، عیوب انکساری متوسط |
| ایجاد فلپ | خیر | خیر | بله | خیر |
| نوع لیزر | اگزایمر | اگزایمر | فمتوسکند و اگزایمر | فمتوسکند |
| درد پس از جراحی | متوسط | متوسط | خفیف | خفیف |
| سرعت بهبود بینایی | کندتر | کندتر | سریعتر | سریعتر |
| دوره نقاهت | 3 تا 7 روز | 3 تا 7 روز | 1 روز | 1 روز |
| خطر خشکی چشم | کمتر از فمتولیزیک | کمتر از فمتولیزیک | متوسط | کمتر از همه |
| مناسب برای قرنیه نازک | بله | بله | خیر | بله |
| احتمال بازگشت شماره چشم | کمتر از فمتولیزیک | کمتر از فمتولیزیک | کم | کمتر از همه |
| هزینه | ارزانتر | ارزانتر | کمی گرانتر | گرانتر از همه |
چه عواملی باعث میشود پزشک یک روش را به روش دیگر ترجیح دهد؟
اکنون که با تفاوت لازک، PRK، فمتولیزیک و فمتواسمایل آشنا شدید، خوب است بدانید چشمپزشک بر اساس چه عواملی یک جراحی را به شما توصیه میکند.
ضخامت قرنیه
چشمپزشکان معمولا فمتولیزیک را به افرادی که ضخامت قرنیه کافی ندارند توصیه نمیکنند؛ زیرا ایجاد فلپ باعث میشود بافت باقیمانده کم شود و خطر عوارضی مانند اکتازی قرنیه افزایش یابد. لازک، PRK و فمتواسمایل میتوانند گزینههای مناسبتری برای افراد با قرنیه نازک باشند.
نوع و شدت عیوب انکساری
فمتولیزیک برای بسیاری از عیوب انکساری مانند نزدیکبینی، دوربینی و آستیگماتیسم مناسب است؛ ولی فمتواسمایل تنها برای نزدیکبینی و آستیگماتیسم توصیه میشود. اگر آستیگماتیسم شدید دارید، فمتواسمایل نمیتواند گزینه مناسبی برای شما باشد.
سن بیمار
یکی از مهمترین شرایط انجام فمتولیزیک و بسیاری از جراحیهای اصلاح بینایی این است که شماره چشم باید به مدت 6 ماه ثابت باشد. بنابراین چشمپزشکان معمولا این جراحیها را به افراد زیر 18 سال یا حتی زیر 21 سال توصیه نمیکنند؛ زیرا شماره چشم آنها هنوز ثابت نشده است.
سبک زندگی و شغل
اگر در ورزشهای تماسی مانند بوکس، فوتبال یا بسکتبال شرکت میکنید یا سرباز، پلیس، آتشنشان یا خلبان هستید، PRK، لازک و فمتواسمایل میتوانند گزینه مناسبتری باشند؛ زیرا فلپ قرنیه را ایجاد نمیکنند یا با حذف فلپ، خطر عوارض آن را از بین میبرند.
خشکی چشم و سایر بیماریهای چشمی
خشکی چشم متوسط تا شدید ممکن است پس از فمتولیزیک بدتر شود؛ بنابراین چشمپزشکان معمولا در چنین شرایطی، فمتواسمایل، PRK یا لازک را بهجای فمتولیزیک پیشنهاد میکنند. همچنین سایر بیماریهای چشمی مانند عفونتها نیز ممکن است باعث شوند کاندیدای مناسبی برای برخی از جراحیها نباشید.
تفاوت لازک، PRK، فمتولیزیک و فمتواسمایل از جنبههای مختلف
در این بخش، برای مقایسه روشهای اصلاح عیوب انکساری، تفاوتهای این چهار جراحی را از جنبههای مختلف بررسی میکنیم.
تفاوت در نحوه انجام جراحی
در PRK که پدربزرگ جراحیهای اصلاح بینایی مدرن است، جراح لایه بیرونی قرنیه را بهصورت کامل برمیدارد و سپس از لیزر اگزایمر برای تغییر شکل قرنیه استفاده میکند. در لازک، بهجای برداشتن کامل لایه بیرونی قرنیه، از یک محلول الکلی برای شلکردن و سپس کنارزدن آن استفاده میشود و پس از لیزر اگزایمر، آن لایه به جای خود بازمیگردد.
در فمتولیزیک، جراح از لیزر فمتوسکند برای ایجاد یک فلپ در لایه سطحی قرنیه و سپس از لیزر اگزایمر برای تغییر شکل بافت قرنیه زیرین استفاده میکند و در مرحله آخر، فلپ را در جای خود قرار میدهد. اما در فمتواسمایل، فقط از لیزر فمتوسکند برای ایجاد یک دیسک عدسیشکل از بافت قرنیه به نام لنتیکول استفاده میشود که از طریق یک برش بسیار کوچک از قرنیه خارج میشود؛ بنابراین، فمتواسمایل کمتهاجمیترین جراحی لیزری به شمار میرود.
تفاوت در میزان درد بعد از عمل
میزان درد بعد از جراحی لازک، PRK، فمتولیزیک و فمتواسمایل به ترتیب متوسط، متوسط، خفیف و خفیف است. درد پس از فمتولیزیک معمولا در کمتر از چند ساعت برطرف میشود؛ ولی پس از PRK و لازک ممکن است چند روز طول بکشد. درد پس از فمتواسمایل نیز معمولا موقتی است.
تفاوت در سرعت بهبود بینایی
سرعت بهبود بینایی میتواند مهمترین تفاوت روشهای اصلاح بینایی برای افراد پرمشغول و فعال باشد. بینایی پس از فمتولیزیک و فمتواسمایل سریعتر از PRK و لازک بهبود مییابد. بسیاری از افرادی که این دو جراحی را انجام میدهند، یک روز پس از عمل میتوانند دنیای اطراف را بهصورت واضح ببینند و حتی رانندگی کنند.
تفاوت در دوره نقاهت
دوره نقاهت PRK و لازک در مقایسه با فمتولیزیک و فمتواسمایل طولانیتر است؛ زیرا لایه بیرونی قرنیه در PRK برداشته و در لازک با محلول الکلی شل میشود؛ بنابراین به بازسازی نیاز دارد. خودداری از شنا یکی از مهمترین مراقبتهای دوره نقاهت است و چشمپزشکان معمولا توصیه میکنند که به مدت یک ماه از شناکردن خودداری کنید.
تفاوت در احتمال خشکی چشم
خشکی چشم یکی از متداولترین عوارض جانبی جراحیهای لیزری چشم است. احتمال خشکی چشم پس از فمتولیزیک از فمتواسمایل بیشتر است؛ زیرا ایجاد فلپ باعث قطع بخشی از اعصاب مسئول تحریک تولید اشک میشود. در مقابل، فمتواسمایل با برش کوچکتر، به اعصاب کمتری آسیب میزند. احتمال این مشکل در PRK و لازک نیز کمتر از فمتولیزیک است.
تفاوت در مناسب بودن برای قرنیه نازک
ازآنجایی که PRK و لازک برخلاف فمتولیزیک فلپ ایجاد نمیکنند، و فمتواسمایل نیز بافت بیشتری از قرنیه را حفظ میکند، گزینههای مناسبتری برای افرادی با قرنیه نازک و افرادی که در معرض خطر عوارض فلپ قرار دارند، محسوب میشوند.
تفاوت در احتمال بازگشت شماره چشم
برای مقایسه جراحیهای اصلاح بینایی از نظر احتمال بازگشت شماره چشم، خوب است نتایج یک مطالعه را بررسی کنیم. این مطالعه که 63416 جراحی شامل فمتواسمایل (79.4%)، PRK (14.9%) و لیزیک (5.7%) را بررسی کرد، نشان داد احتمال بازگشت شماره چشم در این جراحیها به ترتیب 1.3%، 3.0% و 3.8% است.
تفاوت در هزینه
هنگام مقایسه انواع عمل برداشتن عینک از نظر هزینه، توصیه میکنیم مزایا را بهجای قیمت اولیه بررسی کنید. جراحیهای گرانتر که از فناوریهای پیشرفتهتری استفاده میکنند، ممکن است نتایج بهتر، بهبودی سریعتر و عوارض کمتری را ارائه دهند. هزینههای جراحیهای لیزری چشم تقریبا شبیه به یکدیگر است؛ ولی هزینه فمتولیزیک معمولا کمی گرانتر از لازک و PRK و ارزانتر از فمتواسمایل است.
پزشک چگونه بهترین روش اصلاح بینایی را انتخاب میکند؟
برای انتخاب بهترین عمل برداشتن عینک، چشمپزشک ضخامت قرنیه، شماره چشم، سابقه خشکی چشم، شغل و سبک زندگی را در نظر میگیرد. اگر به یک کلینیک چشمپزشکی مراجعه کنید، جلسه مشاوره شما شامل توپوگرافی قرنیه، ارزیابی خشکی چشم و تعیین شماره چشم خواهد بود. این ارزیابیها به جراح کمک میکنند دریابد کدام از لازک، PRK، فمتولیزیک یا فمتواسمایل برای چشمهای شما مؤثرتر و ایمنتر است.
جمعبندی؛ انتخاب بهترین روش اصلاح بینایی به شرایط چشم هر فرد بستگی دارد
در این مطلب، بهصورت مفصل به تفاوت لازک، PRK، فمتولیزیک و فمتواسمایل پرداختیم. امیدواریم توانسته باشیم پاسخ کاملی به سؤال «کدام عمل چشم بهتر است» ارائه کنیم. در پایان، خوب است به این نکته اشاره کنیم که بهترین جراحی، روش مناسب برای قرنیه شماست. به کلینیک دکتر علیرضا مقدسی مراجعه کنید تا قرنیه شما ارزیابی شود و بفهمید کدام جراحیها برای شما مناسب هستند.
سؤالات متداول
آیا ممکن است در آینده به دلیل تغییر شرایط چشم، روش مناسب من تغییر کند؟
بله؛ برای مثال، اگر در آینده دچار خشکی چشم شوید، فمتولیزیک گزینه مناسبی برای شما نخواهد بود.
اگر قبلا برای یک روش اقدام کرده باشم و مناسب نباشم، آیا هنوز گزینه های دیگری دارم؟
بله؛ برای مثال، اگر به علت داشتن قرنیه نازک برای فمتولیزیک مناسب نباشید، لازک، PRK و فمتواسمایل میتوانند گزینههای مناسبی باشند.
آیا نوع شغل یا فعالیت های ورزشی در انتخاب روش جراحی تأثیر دارد؟
بله؛ برای مثال، چشمپزشکان معمولا فمتولیزیک را به افرادی که در ورزشهای تماسی شرکت میکنند یا شغلهای خطرناک دارند، توصیه نمیکنند.
آیا برای انتخاب بهترین روش، انجام پنتاکم و توپوگرافی الزامی است؟
بله. انجام پنتاکم چشم و توپوگرافی برای ارزیابی قرنیه شما ضروری است.
اگر خشکی چشم یا آلرژی چشمی داشته باشم، انتخاب روش جراحی تغییر می کند؟
بله. اگر خشکی چشم داشته باشید، چشمپزشک ممکن است PRK، لازک یا فمتواسمایل را بهجای فمتولیزیک به شما توصیه کند.
آیا می توان قبل از مراجعه به پزشک، از روی شماره چشم بهترین روش را مشخص کرد؟
خیر. ضخامت قرنیه، سابقه خشکی چشم، شغل و سبک زندگی نیز باید در نظر گرفته شوند.

