عمل لیزیک چشم آستیگمات
اگر دنیای اطراف خود را تار میبینید، ممکن است دچار آستیگماتیسم باشید. عمل لیزیک چشم آستیگمات یکی از مهمترین روشهای درمان محسوب میشود که میتواند بینایی افراد مبتلا را بهصورت قابلتوجهی بهبود دهد. در این مطلب، توضیح میدهیم که آستیگمات چشم چیست و چگونه عمل لیزیک به درمان آن کمک میکند. همچنین در پایان، به چند سؤال متداول درباره این جراحی عیوب انکساری چشم پاسخ میدهیم.
آستیگمات چشم چیست؟
در آستیگماتیسم، قرنیه (لایه شفافی که چشم را میپوشاند) یا عدسی (جزئی که پرتوهای نور را روی شبکیه حساس به نور متمرکز میکند) شکلی غیرطبیعی دارند. این امر باعث میشود که پرتوهای نور بهدرستی روی شبکیه متمرکز نشوند و در نتیجه، فرد دچار تاری یا دوبینی شود.
دو نوع اصلی آستیگماتیسم چشم عبارتاند از:
- آستیگماتیسم افقی: در این نوع، شکل چشم بیضی افقی است
- آستیگماتیسم عمودی: در این نوع، شکل چشم بیضی عمودی است
آستیگمات چشم ممکن است با دیگر عیوب انکساری چشم، مانند نزدیکبینی و دوربینی همراه باشد. خوب است بدانید که افرادی که نزدیکبین هستند، فواصل دور را بدون مشکل میبینند؛ ولی افرادی که دوربین هستند، معمولا در دیدن فواصل نزدیک مشکل دارند.
علائم آستیگمات چشم
اگر آستیگمات شما خفیف باشد، به احتمال زیاد، تنها تاری دید خفیف را تجربه میکنید؛ ولی، اگر آستیگمات شدید باشد، ممکن است علائم زیر را نیز تجربه کنید:
- جمعکردن (تنگکردن) مداوم چشمها
- خستگی چشم
- سردرد
- مشکل در انجام کارها در شب مانند رانندگی
همچنین افرادی که آستیگماتیسم یکی از چشمهایشان در حال بدترشدن است، ممکن است دچار تنبلی چشم شوند. آستیگماتیسم اصلاحنشده یکی از دلایل تنبلی چشم در کودکان است. علاوه بر این، افرادی که آستیگماتیسم هر دو چشم آنها مشابه و اصلاحنشده است، نیز ممکن است دچار تنبلی چشم ایزومتریک شوند. علائم تنبلی چشم ناشی از آستیگماتیسم در کودکان عبارتاند از:
- کجکردن سر
- مشکل در درک عمق
- جمعکردن یا بستن یک چشم
روش های درمان آستیگمات چشم
روشهای درمان مختلفی مانند عینکها، لنزهای تماسی و روشهای جراحی لیزری چشم برای آستیگمات وجود دارند. البته آستیگماتیسم خفیف ممکن است به درمان نیاز نداشته باشد. روشهای جراحی لیزری با تغییر شکل چشم، میتوانند این وضعیت را بهصورت دائمی اصلاح کنند. البته این روشها برای افراد مبتلا به قوز قرنیه توصیه نمیشوند. برخی از مهمترین روشهای جراحی لیزری چشم برای آستیگمات عبارتاند از:
- لیزیک (در بخشهای بعدی، بهصورت مفصل به مراحل، مزایا، معایب و مراقبتهای بعد از آن میپردازیم)
- پیآرکی
- اسمایل
- فمتو اسمایل
روش انجام عمل لیزیک چشم آستیگمات
در عمل لیزیک چشم، شکل قرنیه با لیزر تغییر داده میشود تا نور بتواند بهتر منعکس شود و روی شبکیه فرود بیابد. شبکیه بخش کلیدی چشم است که نور را دریافت میکند و سیگنالهای مناسب را برای دید شفاف و دقیق به مغز میفرستد. لیزیک با اصلاح و گردترکردن شکل قرنیه، آستیگماتیسم را درمان میکند و در نتیجه، بینایی را بهصورت قابلتوجهی بهبود میبخشد.
نکته مهمی که باید بدانید این است که ازآنجاییکه لیزیک تنها میتواند شکل قرنیه را تغییر دهد، نمیتواند آستیگماتیسم عدسی را اصلاح کند. آستیگماتیسم عدسی ناشی از مشکلی در عدسی چشم است و به قرنیه مربوط نیست. آستیگماتیسم عدسی از آستیگماتیسم قرنیه کمتر متداول است.
مراحل انجام لیزیک در چشم های آستیگمات
پیش از انجام عمل لیزیک، چشمپزشک ابتدا چشم بیمار را بادقت معاینه میکند تا مطمئن شود که بیمار کاندیدای مناسبی برای این جراحی است. معاینه چشم شامل توپوگرافی چشم (نقشهبرداری قرنیه)، اندازهگیری مردمک و ارزیابی لایه اشکی است. همچنین چشمپزشک درجه آستیگماتیسم و ضخامت قرنیه را نیز ارزیابی میکند. افرادی که قرنیههای نازکی دارند یا دچار خشکی چشم شدید یا برخی از بیماریها هستند، ممکن است کاندیدای مناسبی برای این جراحی نباشند.
در روز عمل لیزیک چشم آستیگمات، مراحل زیر انجام میشوند:
- ابتدا چشمهای بیمار با قطرههای چشمی بیحس میشوند تا بیمار هیچگونه دردی را در طول جراحی احساس نکند. به خاطر داشته باشید که بیمار بیهوش نمیشود
- در مرحله بعدی، جراح با استفاده از لیزر فمتوسکند، فلپ نازکی را ایجاد میکند تا بتواند به لایه زیرین دسترسی یابد
- سپس جراح با استفاده از لیزر اگزایمر، شکل قرنیه را با توجه به برنامه درمانی شخصیسازیشده بیمار تغییر میدهد. این مرحله برای آستیگماتیسم حیاتی است
- پس از تغییر شکل قرنیه، جراح فلپ را دوباره بهجای خود بازمیگرداند. خوب است بدانید که قرنیه پس از جراحی بهصورت طبیعی بهبود مییابد
عمل لیزیک معمولا کمتر از2 دقیقه برای هر چشم طول میکشد. بسیاری از بیماران یک یا دو روز پس از این جراحی میتوانند بسیاری از فعالیتهای عادی خود را انجام دهند؛ ولی بهبودی کامل معمولا 3 تا 6 ماه طول میکشد.
مزایا و معایب لیزیک چشم آستیگمات چیست؟
عمل لیزیک مزایای بسیاری را برای افراد مبتلا به آستیگماتیسم دارد. خوشبختانه، بسیاری از افراد، بینایی بهتری را پس از این جراحی تجربه میکنند. مزایای عمل لیزیک چشم آستیگمات عبارتاند از:
- بهبود بینایی: جراحی لیزیک میتواند بینایی افراد مبتلا به آستیگماتیسم را بهصورت قابلتوجهی بهبود دهد. افراد معمولا 2 تا 3 ساعت پس از این جراحی میتوانند دنیای اطراف را بهصورت واضح ببینند و فعالیتهای روزمره را آسانتر و لذتبخشتر از گذشته انجام دهند. در واقع میتوان گفت که این جراحی میتواند زندگی افراد مبتلا را بهصورت قابلتوجهی دگرگون کند
- نتایج طولانیمدت: جراحی لیزیک میتواند راهحلی دائمی برای تاری دید و دیگر مشکلات ناشی از آستیگماتیسم باشد. بسیاری از افراد حتی 10 سال پس از جراحی میتوانند دنیای اطراف را بهصورت واضح ببینند و معمولا به عینکها یا لنزهای تماسی نیاز پیدا نمیکنند. البته افراد به علت عوامل مرتبط با افزایش سن مانند پیرچشمی ممکن است به عینکهای مطالعه نیاز پیدا کنند
- کاهش وابستگی به عینکها یا لنزهای تماسی: عمل لیزیک میتواند نیاز به عینکها یا لنزهای تماسی را بهصورت قابلتوجهی برای افراد مبتلا به آستیگماتیسم کاهش دهد. خوشبختانه، حدود 80 درصد از بیمارانی که این جراحی را انجام میدهند، دیگر به عینکها یا لنزهای تماسی برای انجام فعالیتهای روزمره خود نیاز پیدا نمیکنند. عمل لیزیک بهویژه برای افرادی که با مشکلات ناشی از عینکها یا لنزها دستوپنجه نرم میکنند، میتواند گزینهای ایدئال باشد
اگر میخواهید عمل لیزیک را برای اصلاح آستیگماتیسم چشم خود انجام دهید، حتما خطرات و معایب آن را نیز در نظر بگیرید. با مراجعه به کلینیک دکتر مقدسی چشم پزشک باسابقه و مجرب پایتخت، این جراحی را بدون نگرانی از خطرات و عوارض احتمالی، انجام دهید. البته عمل لیزیک ممکن است معایبی هم داشته باشد که عبارتاند از:
- برای همه افراد مناسب نیست: برخی از شرایط یا بیماریها باعث میشوند که برخی از افراد کاندیدای مناسبی برای جراحی لیزیک نباشند؛ برای مثال، قرنیه نازک و قوز قرنیه میتوانند خطر بروز عوارض ناشی از جراحی لیزیک را افزایش دهند. همچنین خشکی چشم و عفونتهای قرنیه نیز از بهبودی چشم جلوگیری میکنند و باعث بروز مشکلات متعدد در طول جراحی و پس از آن میشوند؛ بنابراین، مشورت با چشمپزشک باتجربهای مانند دکتر مقدسی برای ارزیابی احتمال موفقیت عمل بر اساس سوابق پزشکی ضروری است
- عوارض جانبی احتمالی: جراحیهای لیزری مانند لیزیک در مقایسه با جراحیهای سنتی عوارض جانبی کمتری دارند؛ ولی بااینوجود، برخی از افراد ممکن است با عوارض جانبی روبهرو شوند. عوارض احتمالی این جراحی عبارتاند از: عفونت و التهاب، عدم دستیابی به نتایج مطلوب (اصلاح بیش از حد یا اصلاح ناقص)، خشکی چشم، دیدن هاله در اطراف نورها و مشکلات مرتبط با فلپ ایجادشده در طول جراحی. بسیاری از این عوارض بدون هیچگونه روش درمانی برطرف میشوند؛ ولی صحبت با چشمپزشک باتجربهای مانند دکتر مقدسی درباره این عوارض ضروری است
مراقبت های بعد از عمل لیزیک آستیگمات چشم
در اولین شب بعد از عمل لیزیک چشم آستیگمات، ممکن است احساس کنید در چشمتان خاک وجود دارد یا افزایش یا کاهش تولید اشک را تجربه کنید. مراقبتهای بعد از عمل لیزیک در اولین شب عبارتاند از:
- بیماران باید بهاندازه کافی بخوابند و استراحت کنند. بیمارانی که این جراحی را در طول روز انجام دادهاند، باید پس از جراحی به مدت حداقل 3 ساعت چرت بزنند. همچنین بیمارانی که این جراحی را در عصر انجام دادهاند، باید زودتر از روزهای گذشته به تختخواب بروند و بخوابند
- بیماران باید محافظ چشم ارائهشده توسط جراح را روی چشم عملشده خود قرار دهند و از برداشتن آن بدون مشورت با پزشک خودداری کنند. محافظ چشم شفاف است و سوراخهای کوچکی دارد. اگر آبریزش چشم شدیدی دارید، تنها بیرون محافظ چشم را پاک کنید
- بیماران میتوانند فعالیتهای روزمره را انجام دهند؛ ولی نباید صورت خود را بشورند و چشمهایشان نباید با آب تماس پیدا کنند. برای شستن صورت، از حولهای مرطوب استفاده کنید
مراقبتهای پس از جراحی لیزیک در طول اولین هفته عبارتاند از:
- از داروها برای پیشگیری از عفونت و از اشکهای مصنوعی طبق دستور جراح خود استفاده کنید
- پیش از خوابیدن، محافظ چشم را روی چشم خود قرار دهید تا از مالیدن تصادفی چشم جلوگیری کنید
- اجازه ندهید آب یا گردوغبار به درون چشمهایتان وارد شوند
- بههیچوجه چشمهای خود را نمالید
- از آرایش چشمها و اطراف آنها به مدت حداقل 2 هفته پس از عمل خودداری کنید
- در محیطهای پرنور، از عینکهای آفتابی برای کاهش تحریک چشم و درد استفاده کنید
- به خاطر داشته باشید که وضوح دید شما ممکن است به علت خشکی چشم احتمالی ثابت نباشد
- پس از یک هفته و با مشورت پزشک، میتوانید صورت خود را بشویید و بدون قراردادن محافظ چشم، بخوابید
- از شناکردن به مدت حداقل 2 هفته پس از جراحی لیزیک خودداری کنید
جمعبندی
افرادی مبتلا به آستیگماتیسم ممکن است تاری دید، سردرد و مشکل در رانندگی در شب را تجربه کنند. عمل لیزیک چشم آستیگمات میتواند بینایی بسیاری از افراد مبتلا را بهصورت قابلتوجهی بهبود دهد؛ در نتیجه، میتواند زندگی آنها را دگرگون کند و به آنها اجازه دهد از فعالیتهای روزمره مانند رانندگی، مطالعه و فعالیتهای بیرون از خانه بدون نیاز به عینکها و لنزهای تماسی لذت ببرند.
به خاطر داشته باشید که شما مجبور نیستید مشکلات ناشی از آستیگماتیسم را تحمل کنید. همین امروز با رزرو نوبت در کلینیک دکتر مقدسی، میتوانید اولین گام را برای رهایی از عینکها و لنزهای تماسی بردارید. درواقع دکتر مقدسی، سالها تجربه در زمینه انواع جراحیهای لیزری چشم مانند عمل فمتولیزیک، لیزیک و اسمایل دارند و توانستهاند بینایی بسیاری از افراد مبتلا به عیوب انکساری چشم را بهبود دهند.
سؤالات متداول:
لیزیک برای آستیگماتیسم مناسب ترین روش است یا روش های دیگر (مثل PRK / SMILE)؟
لیزیک بهترین روش برای درمان آستیگماتیسم محسوب میشود؛ زیرا برای بسیاری از بیماران مبتلا به این وضعیت مناسب است و سریعترین دوره بهبودی را دارد. البته اگر کاندیدای مناسبی برای این جراحی نباشید (برای مثال، اگر قرنیه نازکی داشته باشید)، چشمپزشک ممکن است روشهای دیگری مانند پیآرکی یا اسمایل را به شما پیشنهاد دهد. لطفا به مطب چشمپزشک معتبری مانند دکتر مقدسی مراجعه کنید تا بفهمید کدام روش جراحی برای درمان آستیگماتیسم چشمهای شما مناسب است.
حداقل و حداکثر سن مناسب برای عمل لیزیک چشم آستیگمات چقدر است؟
حداقل سن مناسب برای عمل لیزیک، 18 سال است؛ ولی از نظر فنی هیچگونه محدودیت سنی برای این جراحی وجود ندارد. البته احتمال ابتلا به آبمروارید با افزایش سن افزایش مییابد؛ بنابراین، افراد باید جراحی لیزیک را چند سال پس از جراحی آبمروارید انجام دهند.
آیا بعد از لیزیک ممکن است آستیگماتیسم بازگردد یا دوباره نیاز به عینک/لنز شود؟
در بسیاری از موارد، آستیگماتیسم بازنمیگردد؛ زیرا لیزیک شکل قرنیه را بهصورت دائمی تغییر میدهد؛ ولی چشمها با گذشت زمان ممکن است به علت عوامل مرتبط با افزایش سن یا عوامل محیطی تغییر کنند؛ برای مثال، پیرچشمی (افزایش سن عدسی چشم)، آبمروارید و دیگر بیماریهای چشمی ممکن است روی دید تأثیر بگذارند و در نتیجه، فرد به عینک یا لنز نیاز پیدا کند.
آیا همه آستیگمات ها کاندیدای لیزیک هستند؟
خیر. افرادی که شرایط زیر را دارند، ممکن است کاندیدای مناسبی برای جراحی لیزیک نباشند:
- بینایی ناپایدار (تغییر مداوم نمره چشم)
- بیماریهای خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید و ایدز که احتمال خطر عوارض جراحی را افزایش میدهند
- قرنیههای نازک یا چشمهایی که ضعیف شدهاند
- سن کمتر از 18 سال
- دیابت
- فشارخون بالا
- بیماریهای چشمی مانند عفونت چشمی
- خشکی چشم مزمن
- گلوکوم
- آبمروارید
