تفاوت عمل لیزیک و فمتولیزیک

عیوب انکساری یک مشکل چشمی رایج در بین بسیاری از افراد است که می‌تواند مانع انجام کارهای روزمره آنها شود. استفاده از عینک و لنزهای تماسی راهکارهای موقتی برای اصلاح این مشکلات هستند و با تغییر وضعیت بینایی، نیاز به تعویض یا تنظیم مکرر دارند. به‌منظور ارائه راه‌حلی دائمی برای این مشکل، عمل‌های جراحی لیزیک و عمل فمتولیزیک معرفی شدند که زندگی میلیون‌ها نفر در جهان را با بازگرداندن دید واضح تغییر داده‌اند.

اگرچه نام لیزیک بیشتر شناخته شده است، بسیاری از افراد تفاوت‌های بین لیزیک و فمتولیزیک را نمی‌دانند و نمی‌توانند بهترین گزینه را برای خود انتخاب کنند. ازاین‌رو، در این مطلب به بررسی تفاوت عمل لیزیک و فمتولیزیک خواهیم پرداخت و جوانب مثبت و منفی هر یک را بررسی می‌کنیم تا به شما کمک کنیم تا انتخاب درستی بین این دو روش لیزیک داشته باشید. نظر شما چیست: «فمتولیزیک بهتر است یا لیزیک؟»

عمل لیزیک چیست؟

قبل از بیان تفاوت لیزیک و فمتولیزیک بهتر است کمی بیشتر با عمل لیزیک و فمتولیزیک آشنا شویم. عمل لیزیک (LASIK) نوعی جراحی عیوب انکساری چشم است که به صورت سرپایی برای اصلاح عیوبی مانند نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم انجام می‌شود. این روش برای بیش از ۲۵ سال است به کمک لیزر انجام می‌شود. در این روش، پزشک پس از معاینه جامع چشم و بررسی سوابق پزشکی، با استفاده از قطره‌های بی‌حس‌کننده، چشم را آماده جراحی می‌کند.
در عمل لیزیک کلاسیک، جراح با ابزار مکانیکی به نام میکروکراتوم یک فلپ نازک روی سطح قرنیه ایجاد می‌کند. سپس این فلپ کنار زده شده و با لیزر اگزایمر شکل قرنیه اصلاح می‌شود تا نور به‌درستی روی شبکیه متمرکز شود. پس از اصلاح، فلپ در جای خود قرار گرفته و بدون نیاز به بخیه ترمیم می‌شود.
این فرایند معمولاً بدون درد است و مدت‌زمان حضور بیمار در اتاق عمل بین 10 تا 15 دقیقه است و اغلب بیماران به‌سرعت به دید واضح دست می‌یابند. از مزایای لیزیک می‌توان به بهبود سریع بینایی، ناراحتی اندک، عدم نیاز به بانداژ یا بخیه و کاهش وابستگی به عینک اشاره کرد.

عمل فمتولیزیک چیست؟

عمل فمتولیزیک (Femto LASIK) روشی پیشرفته و جدید در جراحی لیزری چشم است که مشابه عمل لیزیک برای اصلاح عیوب انکساری چشم (نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم) به کار می‌رود، اما تفاوت اصلی آن در نحوه ایجاد فلپ قرنیه است. در این روش به‌جای استفاده از تیغ جراحی یا میکروکراتوم، از لیزر فمتوثانیه (فمتو لیزر) برای ایجاد فلپ بسیار نازک و دقیق در قرنیه استفاده می‌شود. این لیزر با ارسال پالس‌های نوری فوق‌سریع در عمق مشخصی از قرنیه، حباب‌های ریزی ایجاد می‌کند که به جداشدن فلپ کمک می‌کنند.

مهم‌ترین تفاوت عمل لیزیک و فمتولیزیک این است که فمتولیزیک کاملاً بدون تیغ و بسیار دقیق است و شامل دو مرحله است. ابتدا با لیزر فمتوثانیه برشی ظریف و دقیق در عمق حدود ۹۰ تا ۱۱۰ میکرون روی قرنیه ایجاد می‌شود تا فلپ نازکی شکل بگیرد. پس از ایجاد فلپ، همانند عمل لیزیک، لیزر اگزایمر برای اصلاح شکل قرنیه و رفع عیوب انکساری استفاده می‌شود و در نهایت فلپ به‌جای خود بازگردانده می‌شود که بدون نیاز به بخیه بهبود می‌یابد.

از مزایای عمل فمتولیزیک می‌توان به مواردی همچون خطر کمتر انحراف، درمان کاملاً لیزری و بدون نیاز به تیغه، دقت بالاتر در اصلاح، جراحی ایمن‌تر و حداقل خطرات قرنیه اشاره کرد. ضمن اینکه کسانی که قرنیه نازک طبیعی دارند نیز می‌توانند تحت این درمان قرار گیرند. در حقیقت، این روش به دلیل دقت بالا، کاهش عوارض جانبی، کاهش درد و دوره ریکاوری کوتاه، نسبت به لیزیک سنتی برتری دارد و امکان انجام آن حتی برای کسانی که قرنیه نازک‌تری دارند نیز وجود دارد. همچنین به دلیل اینکه برش با لیزر صورت می‌گیرد، خطر عفونت و سایر عوارض کمتر است و بازگشت به فعالیت‌های روزمره بسیار سریع‌تر خواهد بود.

شرایط لازم برای عمل لیزیک و فمتولیزیک

در صورتی که برای درمان به کلینیک دکتر مقدسی چشم پزشک  متخصص و باسابقه در تهران مراجعه کنید، پزشک برای هر دو عمل، پیش از جراحی معاینات دقیقی نظیر ضخامت‌سنجی قرنیه، بررسی سلامت چشم‌ها و تثبیت نمره چشم انجام می‌دهد تا بهترین روش و زمان عمل را مشخص کند و نتایج مطلوب‌تر و ایمن‌تری حاصل شود. همچنین مشاوره و بررسی کامل سوابق پزشکی و چشم از اهمیت زیادی برخوردار است تا از بروز عوارض جلوگیری شود. این شرایط به دکتر کمک می‌کند تا مناسب‌ترین گزینه بین لیزیک و فمتولیزیک و بهترین زمان انجام آن مشخص شود.

شرایط لازم برای عمل لیزیک

عمل لیزیک برای افرادی مناسب است که شرایط خاصی را دارا باشند که توسط پزشک دقیقاً بررسی می‌شود. از جمله شرایط مهم برای انجام عمل لیزیک می‌توان به این موارد اشاره کرد:

• حداقل سن مناسب: برای انجام عمل لیزیک، فرد باید حداقل ۱۸ سال داشته باشد تا رشد چشم کامل شده و شماره چشم تثبیت شده باشد. انجام عمل پیش‌ازاین سن توصیه نمی‌شود؛ زیرا چشم هنوز در حال تغییر است و نتیجه عمل ممکن است پایدار نباشد
• ثبات نمره چشم: بینایی فرد باید حداقل 6 ماه ثابت بوده و نمره چشم تغییر قابل‌توجهی نداشته باشد تا اصلاح دائمی با عمل امکان‌پذیر باشد. این موضوع برای تضمین ماندگاری نتیجه عمل بسیار مهم است. به‌طورکلی نمره چشم (عیوب انکساری) باید در محدوده قابل‌اصلاح توسط لیزر باشد، یعنی معمولاً بین -۱۲ تا +۶ دیوپتر
• سلامت چشم‌ها: بیماری‌های چشمی مانند قوز قرنیه (کراتوکونوس)، آب‌سیاه (گلوکوم)، آب‌مروارید، التهاب قرنیه و سابقه تب‌خال قرنیه یا عفونت‌های چشمی مانع انجام لیزیک می‌شوند. همچنین ضخامت قرنیه باید به‌اندازه کافی باشد تا بعد از برداشتن لایه‌های قرنیه، استحکام کافی باقی بماند
• سلامت عمومی بدن: افراد باید از نظر سلامت جسمی در شرایط مناسبی باشند تا عمل با ریسک کمتری انجام شود. بیماری‌هایی مثل دیابت کنترل نشده، بیماری‌های خودایمنی یا مشکلات قلبی ممکن است انجام عمل را محدود کنند
• شرایط دیگر: خانم‌های باردار و شیرده به دلیل نوسانات هورمونی نباید عمل لیزیک انجام دهند؛ زیرا نمره چشم در این دوره‌ها ناپایدار است. همچنین افرادی با مشکلات قلبی و فشارخون بالا باید با احتیاط و مشورت پزشک اقدام کنند

شرایط لازم برای عمل فمتولیزیک

شرایط عمومی عمل فمتولیزیک تقریباً مشابه لیزیک است، مثلاً فمتولیزیک نیز برای افرادی توصیه می‌شود که حداقل ۱۸ سال داشته و بینایی آن‌ها پایدار باشد. تثبیت نمره چشم به مدت حداقل 6 ماه همچنان اهمیت دارد. بیماری‌های زمینه‌ای حاد یا کنترل نشده همچنان مانع انجام این عمل می‌شوند. اما ازآنجاکه این روش با دقت بیشتری انجام می‌شود، برخی شرایط اختصاصی نیز در این روش مطرح است و باتوجه‌به پیشرفت‌های فنی، برخی محدودیت‌ها کمتر شده‌اند:

• ضخامت قرنیه: برای فمتولیزیک ضخامت قرنیه اهمیت زیادی دارد؛ اما ازآنجاکه در این روش با لیزر فمتوثانیه فلپ دقیق‌تر و نازک‌تری ساخته می‌شود، افرادی که ضخامت قرنیه کمتری دارند نیز ممکن است کاندیدای مناسبی برای این عمل باشند
• سلامت چشم و بدن: همانند لیزیک، نبود بیماری‌های قرنیه، عفونت‌های چشم، آب‌سیاه، آب‌مروارید و بیماری‌های مزمن غیرقابل‌کنترل از الزامات است. کنترل دیابت و بیماری‌های خودایمنی نیز اهمیت دارد
• شرایط خاص: خانم‌های باردار و شیرده نباید عمل فمتولیزیک انجام دهند. همچنین رعایت نکات سلامتی عمومی مانند نبود التهاب فعال چشمی و داشتن ضخامت قرنیه کافی جزو شرایط اصلی است.

مقایسه لیزیک با فمتولیزیک در یک نگاه

در ادامه جدول مقایسه عمل لیزیک و فمتولیزیک با تمرکز بر نکات کلیدی ارائه شده است:

این جدول مقایسه عمل لیزیک و فمتولیزیک نشان می‌دهد که فمتولیزیک با بهره‌گیری از فناوری لیزر فمتوثانیه، دقت بالاتر، عوارض کمتر و زمان بهبودی سریع‌تری نسبت به لیزیک سنتی دارد، اما هزینه آن نسبت به لیزیک بیشتر است.

مزایا و معایب عمل لیزیک نسبت به فمتولیزیک

در ادامه بررسی تفاوت عمل لیزیک و فمتولیزیک به شرح معایب و مزایای عمل لیزیک نسبت به فمتولیزیک خواهیم پرداخت:

مزایای عمل لیزیک نسبت به فمتولیزیک

مزایای عمل لیزیک نسبت به فمتولیزیک عبارت‌اند از:

• هزینه کمتر: عمل لیزیک به دلیل استفاده از تجهیزات ساده‌تر و قدیمی‌تر نسبت به فمتولیزیک هزینه کمتری دارد و برای بیماران با بودجه محدود گزینه بهتری است
• سرعت انجام عمل: در روش لیزیک، عمل معمولاً سریع‌تر انجام می‌شود؛ چون ایجاد فلپ به‌وسیله تیغ مکانیکی انجام می‌شود که زمان کمتری نسبت به لیزر فمتوثانیه می‌برد

معایب عمل لیزیک نسبت به فمتولیزیک

و اما معایب عمل لیزیک نسبت به فمتولیزیک عبارت‌اند از:

• دقت کمتر در ایجاد فلپ: در لیزیک، فلپ قرنیه با تیغ مکانیکی یا میکروکراتوم ساخته می‌شود که دقت و یکنواختی کمتری نسبت به برش با لیزر فمتوثانیه در فمتولیزیک دارد. این موضوع می‌تواند منجر به مشکلاتی مانند عدم تقارن فلپ و عوارض بعدی شود
• ریسک بالاتر عوارض: احتمال بروز عوارضی مانند خشکی چشم، هاله‌های نوری، التهاب و عفونت در لیزیک بیشتر از فمتولیزیک است. برش غیردقیق می‌تواند باعث مشکلات بیشتری در قرنیه شود
• محدودیت در ضخامت قرنیه: عمل لیزیک زیاد مناسب افرادی که قرنیه نازکی دارند نیست، درحالی‌که فمتولیزیک با برش‌های دقیق‌تر برای این دسته از بیماران مناسب‌تر است
• دوره بهبودی طولانی‌تر و درد بیشتر: بیماران پس از لیزیک دوره نقاهت طولانی‌تر و ناراحتی چشم بیشتری را تجربه می‌کنند نسبت به عمل فمتولیزیک که روند بهبودی سریع‌تر و راحت‌تری دارد

جمع‌بندی

حال با این مقایسه عمل لیزیک و فمتولیزیک، می‌توان پاسخ کاملی درباره تفاوت عمل لیزیک و فمتولیزیک ارائه داد. فمتولیزیک به‌عنوان شکل پیشرفته‌تری از لیزیک محسوب شده و به دلیل فناوری پیشرفته‌تر، گزینه منعطف‌تر و بهتری برای بسیاری از بیماران است. به‌طورکلی فمتولیزیک به دلیل دقت بیشتر، ایمنی بالاتر و راحتی پس از عمل، نسبت به لیزیک مزایای قابل‌توجهی دارد، اما هزینه بالاتر آن ممکن است محدودیت ایجاد کند. پیشنهاد می‌کنیم انتخاب نهایی را بر اساس معاینه دقیق چشم و مشورت با دکتر مقدسی چشم‌ پزشک برتر کشور انجام گیرد تا بهترین نتیجه با کمترین ریسک حاصل شود.

دکتر مقدسی چشم پزشک باسابقه و شناخته‌شده در تهران، تخصص ویژه‌ای در جراحی اصلاح عیوب انکساری مانند فمتولیزیک، فمتواسمایل، لازک و اسمایل، همچنین عمل‌های جراحی آب‌مروارید با کاشت لنزهای پیشرفته و انواع پیوندهای قرنیه دارند. علاوه بر فعالیت‌های پزشکی در ایران، ایشان در کشور عمان نیز به جراحی چشم مشغول بوده و کلینیک تخصصی ایشان به بیماران از سراسر دنیا خدمات می‌دهد. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت نوبت می‌توانید به وب‌سایت رسمی ایشان به آدرس drmoghaddasi.com مراجعه کنید.​

سوالات متداول

تفاوت اصلی بین عمل لیزیک با فمتولیزیک؟

تفاوت اصلی بین عمل لیزیک و فمتولیزیک در نحوه ایجاد فلپ روی قرنیه است که تأثیر مستقیم بر دقت، ایمنی و دوره بهبودی بیمار دارد. در لیزیک از تیغ مکانیکی برای ایجاد فلپ استفاده می‌شود که ممکن است دقت کمتری داشته و ریسک عوارض مانند خشکی چشم و التهاب را افزایش دهد. اما در فمتولیزیک با استفاده از لیزر فمتوثانیه، فلپ بسیار دقیق‌تر، نازک‌تر و یکنواخت‌تر ایجاد می‌شود که باعث کاهش عوارض، درد کمتر و دوره بهبودی سریع‌تر می‌شود.

آیا نتیجه عمل فمتولیزیک نسبت به لیزیک بهتر است؟

بله، در بیشتر موارد نتیجه فمتولیزیک بهتر و دقیق‌تر است. با تکنولوژی پیشرفته لیزر فمتوثانیه، قرنیه به شکل دقیق‌تری اصلاح شده و عوارض کمتری مانند خشکی چشم و هاله‌های نوری مشاهده می‌شود. همچنین دوره بهبودی سریع‌تر و راحت‌تر است. اما باید توجه داشت که انتخاب بهترین روش بستگی به شرایط خاص چشم هر فرد و نظر پزشک متخصص دارد و همه افراد کاندیدای فمتولیزیک نیستند.